Τέλος σε μια πολύχρονη εκκρεμότητα αναμένεται να δώσει το ΥΠΕΝ προχωρώντας, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, το αμέσως επόμενο διάστημα στην έκδοση της Υπουργικής Απόφασης σχετικά με το νέο πλαίσιο που θα διέπει την αλλαγή προμηθευτή στην λιανική αγορά ρεύματος.
Το τελικό σχήμα θα κινείται, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, στα πρότυπα της λύσης που είχε επεξεργαστεί η προηγούμενη πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σκυλακάκης-Σδούκου και το οποίο στηρίζεται ουσιαστικά στην «σήμανση» του καταναλωτή που συσσωρεύει ληξιπρόθεσμες οφειλές μεταβαίνοντας από προμηθευτή σε προμηθευτή.
Από την πλευρά της η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ επιχείρησε να ενισχύσει περαιτέρω το σχετικό πλαίσιο, αποδεχόμενη την πρόταση του κλάδου να προβλεφθεί δυνατότητα εντολής αποκοπής από τους προμηθευτές για πρώην πελάτες τους με οφειλές, πράγμα που ωστόσο, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, δεν έγινε δεκτό από το Μέγαρο Μαξίμου, με αποτέλεσμα να αποσυρθεί και να παραμείνει ως έχει το όλο πλαίσιο.
Τι προβλέπει η νέα «φόρμουλα»
Σύμφωνα με αυτό, ο προμηθευτής προχωράει στη σήμανση του πελάτη όταν ο τελευταίος συσσωρεύσει δύο απλήρωτους λογαριασμούς και αφού έχει προχωρήσει σε προτάσεις διακανονισμού του χρέους.
Σημειώνεται ότι ο προμηθευτής μπορεί να αξιοποιήσει το μέτρο της εντολής αποκοπής όσο παραμένει στο πελατολόγιό του ο καταναλωτής, δικαίωμα που το χάνει μόλις ο τελευταίος μεταβεί σε άλλο προμηθευτή. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται με το όριο των σημάνσεων τόσο στους οικιακούς όσο και στους εμπορικούς καταναλωτές, να προσδιορίζεται στις τρεις μετά από τις οποίες ο καταναλωτής δεν μπορεί να προχωρήσει στη σύναψη νέας σύμβασης με άλλο προμηθευτή.
Η καινοτομία του εν λόγω συστήματος, γνωστό ως debt flagging, έγκειται στο γεγονός ότι η «σήμανση» ενός καταναλωτή από μια εταιρεία προμήθειας παραμένει ορατή και στους υπόλοιπους προμηθευτές, πράγμα που αφενός χτυπάει «καμπανάκι» και αφετέρου καθιστά εν γένει την όλη πρακτική του «στρατηγικού κακοπληρωτή» και του «ενεργειακού τουρισμού» πιο δύσκολη να συνεχίζεται επ’ αόριστο ή τουλάχιστον με την ελευθερία που τυγχάνει μέχρι στιγμής, εν απουσία κάποιου πλαισίου που να ρυθμίζει την όλη κατάσταση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι σημάνσεις αίρονται μετά από τον διακανονισμό της οφειλής πράγμα που αναμένεται να προσδιορίζεται επακριβώς στο κείμενο της Υπουργικής Απόφασης που πλέον φέρεται να έχει καταλήξει στην τελική του μορφή, αναμένοντας την υπογραφή από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου για να τεθεί σε εφαρμογή. Κατά την προβλεπόμενη διαδικασία, θα πρέπει να ακολουθήσει και σχετική παρέμβαση στο άρθρο 42 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας που προσδιορίζει τα συναφή με την αλλαγή προμηθευτή.
ΕΣΠΕΝ: 4 στις 10 παροχές εμφανίζουν ανεξόφλητα χρέη
Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα θεωρείται ιδιαίτερα φλέγον σε επίπεδο αγοράς με τα πρόσφατα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων για την εξέλιξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών από χρόνο σε χρόνο να επιβεβαιώνουν το σημαντικό «μέγεθος» του προβλήματος με το συνολικό ποσό να προσεγγίζει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025 για όλες τις κατηγορίες καταναλωτών.
Σημειώνεται ότι παρουσιάζεται μείωση σε σχέση με τα 3,4 δισ. ευρώ το 2024, ωστόσο, όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, το πρόβλημα παραμένει και μεταφράζεται, βάσει των στοιχείων της ΡΑΑΕΥ, σε επιβάρυνση στους συνεπείς καταναλωτές με 6 λεπτά ανά κιλοβατώρα ή 60 ευρώ/Μεγαβατώρα.
Από την πλευρά του ο Ελληνικός Σύνδεσμος Εταιρειών Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ), σε συνέχεια της δημοσίευσης των στοιχείων από την Ρυθμιστική Αρχή, επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι «οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν στα 2,65 δισ. ευρώ, ενώ σχεδόν 4 στις 10 παροχές εμφανίζουν ανεξόφλητα χρέη. Ακόμη πιο κρίσιμο είναι ότι περίπου 1,5 δις ευρώ αφορούν παλαιούς πελάτες που έχουν αλλάξει προμηθευτή, αφήνοντας πίσω τους οφειλές. Πρόκειται για ένα χρόνιο θεσμικό κενό που επιτρέπει σε στρατηγικούς κακοπληρωτές να μετακινούνται στην αγορά χωρίς να έχει δοθεί ακόμη ουσιαστική λύση».
Το ιστορικό της υπόθεσης
Υπενθυμίζεται πως η αντιμετώπιση του «ενεργειακού τουρισμού» παραμένει εκκρεμής από το 2020, όταν και κατέπεσε στο ΣτΕ το Άρθρο 42 του Κώδικα Προμήθειας – το οποίο ρύθμιζε τις μετακινήσεις για πελάτες με ληξιπρόθεσμα χρέη, προβλέποντας ότι οι προμηθευτές είχαν το δικαίωμα να αρνηθούν την αποδέσμευση καταναλωτών, στην περίπτωση που αυτοί είχαν οφειλές. Στα χρόνια που μεσολάβησαν, εκπεφρασμένος σκοπός των πολιτικών ηγεσιών του ΥΠΕΝ ήταν να υπάρξει μία εναλλακτική φόρμουλα για το Άρθρο 42 η οποία πλέον να μην έχει μεν καθολικό χαρακτήρα (ώστε να μην καταπέσει ξανά στο ΣτΕ), δίνοντας ωστόσο τέλος στις μετακινήσεις χωρίς κανένα περιορισμό.
Ο στόχος αυτός δεν έχει υλοποιηθεί πάντως έως σήμερα, παρά το γεγονός ότι έχουν πραγματοποιηθεί τρεις διαβουλεύσεις από τη ΡΑΑΕΥ, για ισάριθμες προτάσεις αντικατάστασης του Άρθρου 42. Ως συνέπεια η διαθέσιμη εναλλακτική που έχουν οι προμηθευτές είναι να διεκδικήσουν δικαστικά τα οφειλόμενα.
Η δικαστική όμως διεκδίκηση έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, στην περίπτωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών για τις οποίες έχει παρέλθει εξάμηνο, το εν δυνάμει εισπραχθέν ποσό περιορίζεται στο 10-15% του χρέους. Επίσης, οι εταιρείες πλέον ζυγίζουν δύο και τρεις φορές να καταφύγουν στα δικαστήρια, καθώς το συνολικό κόστος έχει αυξηθεί πλέον στα 1000 ευρώ από 400-500 ευρώ.
